Verslag training Interculturele Communicatie   Intercultureel trainings/activiteitencentrum Rahai     Op donderdagavond 10 januari 2008 werd in het Zernikecomplex te Groningen een training voor studenten Human Technology verzorgd door de heer Massoud Djabani van Intercultureel trainings/activiteiten centrum Rahai. De training werd door 25 studenten gevolgd.   Kijken door de bril van nieuwkomers Voelen en ervaren hoe het is, van het ene op het andere moment al het vertrouwde te verliezen en verzeild te raken in een totaal andere cultuur, met onbekende regels, normen, waarden en door dit inlevingsvermogen stap voor stap te gaan beseffen wat er nodig is, om de communicatie tussen nieuwkomers en Nederlanders zo goed mogelijk te laten verlopen. Dit was de opzet voor de training van deze avond. De studenten Human Technology hadden vijf keuzes gemaakt uit negen lesthema’s. In drie uur tijd is het onmogelijk een uitgebreide training van vijf lessen te verzorgen. Toch slaagde de heer Djabani er uitstekend in om het inzicht in deze stof zo te verruimen, dat de studenten met nieuwe blik en nieuwe inspiratie hoe de sfeer te verbeteren tussen de diverse culturen, naar huis gingen.       Eerste kennismaking met een ‘nieuwe’ cultuur De avond ving aan met een beschrijving van de eigen ervaringen van de trainer. Hij vertelde over zijn eerste indruk van deze cultuur. Zowel de prachtige indrukken: kleuren, vrijheid, glimlachen……, alsook de beangstigende; vuurwerk, dat alle  herinneringen aan de vreselijke oorlogen met één klap deed bovenkomen en de oppervlakkige leefwijze waarin niet schijnt door te dringen wat er in de rest van de wereld voor vreselijks gebeurd. De eenzaamheid die daaruit voortkomt…….   De studenten verdiepten zich in de positieve en negatieve aspecten van hun eigen cultuur en de heer Djabani liet hen ontdekken, dat wat hier als negatief wordt ervaren, juist een opening voor een nieuwkomer kan zijn en wat als positief wordt ervaren soms bedreigend kan voelen voor nieuwkomers en een communicatieblokkade kan vormen (b.v. de rechtstreekse open manier van praten). Door zich bewust te worden van deze wisselwerkingen, kunnen communicatieblokkades vanaf het allereerste begin voorkomen worden.         Invloed van opvoeding en onderwijs op communicatie De trainer beschreef de diverse vormen van opvoeding en liet de studenten ervaren hoeveel invloed opvoeding onder dictatoriaal regime op karakter heeft. Hij liet zien hoe gehoorzaamheid van boven naar beneden geïnjecteerd wordt, omdat de kleinste ongehoorzaamheid levensgevaar betekent. Jarenlang zo te leven brengt problemen als men opeens in een democratie verzeild raakt. Alles wordt door een bril van wantrouwen gezien, vooral overheidsinstanties, want in land van herkomst zijn zij de vangarmen van het dictatoriale regime. Men durft daarom niets te vertrouwen. Het was duidelijk dat daardoor veel communicatieblokkades zullen ontstaan. De heer Djabani liet echter zien dat de weg naar ‘durven vertrouwen’ aanzienlijk verkort zou kunnen worden als er sneller sprake kon zijn van een thuisgevoel voor nieuwkomers.   Ook het verschil tussen opvoeding in een ’ik-cultuur’ (Westerse culturen) en opvoeding in een ‘wij-cultuur’ (Oosterse/Zuidelijke culturen) kwam uitgebreid aan bod. De studenten discussieerden met elkaar over welke invloed het individualisme op gedrag en omgangsvormen heeft en hoe dit door buitenstanders ervaren zal worden. Men stelde veel vragen aan de trainer om erachter te komen hoe de belevingswereld van mensen uit niet-westerse culturen daadwerkelijk is. De vragen werden met zoveel gevoel voor humor beantwoord, dat in de hele zaal al snel een ontspannen sfeer hing, waarin elke vraag gesteld kon worden en studenten spontaan over hun eigen ervaringen begonnen te vertellen. Tot slot volgde een spel om te ontdekken waar de grootste communicatieblokkades tussen de diverse culturen vandaan komen. Het bleek dat de grootste blokkades zich vormen waar de belangen liggen. Door het spel ontdekte men dat belangen van nieuwkomers en belangen van autochtonen een heel andere indeling hebben, waardoor de meeste problemen ontstaan. Bewustzijn hiervan zou veel problemen kunnen voorkomen.   Taal en communicatie Na de pauze werd er onder grote hilariteit een inlevingsoefening uitgevoerd waarin bleek hoe moeilijk het is motivatie, doelstellingen en gevoelens in een andere taal uit te drukken. De studenten kwamen tot het besef, dat zij in het Frans (toch een taal die zij op school een aantal jaren geleerd hebben) in een gespeeld sollicitatiegesprek, bijna geen woord van motivatie of doelstelling konden uitdrukken en beseften dat zij hierdoor een indruk van veel lager niveau op de buitenwereld maakten dan zij in werkelijkheid hadden. Ze realiseerden zich daardoor dat zelfs een arts of rechter, die hier als nieuwkomer komt, in feite geen kans heeft zich op zijn eigen niveau uit te drukken, een baan op eigen niveau te vinden of in communicatie met anderen op eigen niveau gewaardeerd te worden.   Het belang van eigen tradities, ceremoniën, kunst en muziek voor integratie Tijdens het laatste thema kwam veel discussie los. Er kwamen vragen bij de studenten boven zoals:   ” Wat wil de Nederlander: dat nieuwkomers integreren of assimileren?”   “Zouden wij als Nederlanders ook integreren in een Afrikaans land, of vinden we dat we dan het recht hebben aan onze eigen identiteit vast te houden?”   “Waar komt het gevoelsmatige verschil tussen burka en hoofddoek uit voort?”   Veel eigen verhalen kwamen naar boven. Het bleek dat meerdere studenten de ervaring hebben gehad bij een langdurig verblijf in het buitenland opeens enorme waarde te hechten aan eigen tradities, zoals sinterklaas en kerstviering, terwijl dit thuis in veel mindere mate aan de orde was. En hoe belangrijk muziek was geworden om contact te maken met leeftijdgenoten die ze niet konden verstaan. De trainer liet zien hoe belangrijk het is om je eigen tradities, feesten en ceremoniën te kunnen blijven volgen. Het helpt de trauma’s van gevluchte nieuwkomers sneller te verwerken en vanuit een vertrouwd warm nest durft men eerder zijn vleugels uit te slaan dan vanuit een omgeving die men nog niet zo goed kent. Daarom zal de mogelijkheid op behoud eigen tradities en feesten in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, juist participatie en integratie bespoedigen, doordat het de juiste hoeveelheid zelfvertrouwen geeft die daartoe nodig is.         Slotwoord voorzitter Iraanse studentenvereniging Tot slot nam de heer Shab Khoei voorzitter van de Iraanse Studentenvereniging ISV het woord. De heer Khoei vertelde dat hij met veel genoegen naar de discussie had geluisterd en blij is dat er op zo’n open manier over deze problematiek gesproken wordt. Hij vertelde dat er sinds 2001 een grote verandering is gekomen in benadering van nieuwkomers. Vroeger had hij nergens problemen mee ondervonden en voelde zich helemaal geaccepteerd. Sinds 2001 openbaart zich echter steeds meer afwijzing en wantrouwen tegenover nieuwkomers. Zijn reactie daarop is zich extra hard inzetten voor de dingen die hij belangrijk vindt. Onder anderen de Iraanse studentenvereniging meer in contact laten komen met Nederlandse studentenverenigingen. Na afloop konden de studenten een uitnodiging van hem meenemen voor een internationaal studentenfeest dat gehouden wordt in Rumba te Groningen.   Afsluiting Ter afsluiting konden de studenten het boek ‘Sekte’ door de heer Djabani geschreven, kopen en kregen zij een uitgebreidere lesstof in boekvorm mee. De trainer ontving een prachtig bos bloemen.   Reacties van de studenten na afloop Mevrouw Hofman,  die de aanvraag voor de training namens de studenten Human Technology, had ingediend, meldde o.a.:   “Ontzettend bedankt voor de fijne avond gisteren. Ik merkte na afloop dat er druk werd besproken over door welke bril wij kijken, en hoe wij de sfeer in Nederland kunnen verbeteren wat betreft het omgaan met nieuwkomers. Gisteren en vandaag kreeg ik heel veel positieve reacties van iedereen, het heeft duidelijk aan het denken gezet, en de presentatie van u was ook erg inspirerend en interessant verteld. Uw persoonlijke verhalen en duidelijke uitleg was voor de meesten reden waarom ze het erg jammer vonden dat de avond zo snel was afgelopen”