“Gemeenten moeten niet zelf het wiel uit vinden maar gebruik maken van elkaars ervaringen”

“Gemeenten moeten niet zelf het wiel uit vinden maar gebruik maken van elkaars ervaringen om het lokale gezondheidsbeleid te verbeteren. Met een netwerk voor gemeenten en een overzicht van goedlopende projecten wil het programma Gezonde Slagkracht draagvlak creëren voor een integrale aanpak bij bestuurders.” Aan het woord zijn Cees van Eijk (voorzitter) en Corna van Tol (programmasecretaris) van Gezonde Slagkracht. Van Eijk: “Het doel van Gezonde Slagkracht is preventie van overgewicht, roken, alcohol- en drugsmisbruik. Het door gemeenten implementeren van een integrale aanpak met effectieve interventies moet daarvoor uitkomst bieden. Daarbij spelen de gemeenten zelf een centrale rol. Deze moeten zorgen dat het project breed wordt opgepakt door het college. Tegelijkertijd geeft de burgemeester of wethouder gezicht aan het project.”



Bredere insteek

Het programma Gezonde Slagkracht duurt van 2009 tot 2014. “Naast de preventieve aanpak probeert Gezonde Slagkracht op een andere manier te denken vanuit een thema. Als bijvoorbeeld het onderwerp overgewicht aangepakt moet worden, wordt eerst gekeken naar wat daarvoor nodig is en geprobeerd vanuit een integrale aanpak verbinding te maken met een bredere insteek zoals bijvoorbeeld jeugdbeleid. Daarbij wordt geprobeerd het probleem op langere termijn aan te pakken. Een ander uitgangspunt van Gezonde Slagkracht is dat gemeenten van elkaar leren, het uitwisselen van ervaringen en kennis moet de aanpak ten goede komen”, zegt Van Eijk.



Variatie in projecten

In totaal worden er ongeveer 45 projecten gehonoreerd binnen Gezonde Slagkracht. Subsidievoorwaarden zijn onder andere verspreiding van kennis en ervaring aan andere gemeenten. “Daarbinnen moet variatie zitten om zoveel mogelijk ervaringen en ideeën mee te nemen. Op dit moment zijn al 24 gemeenten gehonoreerd. De wijze waarop gemeenten invulling geven aan de integrale aanpak van bestrijding van gezondheidsproblemen is daarin heel divers. De methoden nemen de gemeenten over van andere gemeenten en maken deze geschikt voor de lokale situatie. Sommige stellen bijvoorbeeld andere doelgroepen centraler of richten zich op een andere sector zoals veiligheid. Gezonde Slagkracht probeert zo een netwerk voor gemeenten te creëren, niet alleen binnen het college maar ook met andere partners.”, zegt Van Eijk. “We merken dat er veel belangstelling is vanuit gemeenten, het staat hoog op de agenda. Maar het is wel de bedoeling dat gemeenten reële plannen indienen en dat ze divers zijn. Zo worden er projecten gehonoreerd die overgewicht koppelen aan jeugdbeleid maar ook aan participatie van ouders of bijvoorbeeld aan het beleid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)”, voegt Van Tol er aan toe.



Verschil met JOGG

Naast Gezonde Slagkracht bestaat ook een soortgelijk programma Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG). Van Tol: “Het verschil tussen JOGG en het programma van Gezonde Slagkracht en is dat JOGG voornamelijk gericht is op jeugd en overgewicht. Gezonde Slagkracht richt zich naast jeugd ook op volwassenen, daarnaast richt het niet alleen op overgewicht maar ook op het rook-, alchohol- en drugsmisbruik. Verder is JOGG gericht op alle gemeenten en honoreren wij een deel van de gemeenten. Er zitten wel veel overeenkomsten in de methodiek, we willen dan ook gaan samenwerken met JOGG. Zo kunnen we bijeenkomsten op elkaar afstemmen en kennis uitwisselen.”



Lopend onderzoek

Als onderdeel van het programma loopt er een onderzoek naar de projecten door het Academisch medisch centrum van de Universiteit van Amsterdam (AMC-UvA). Het AMC-UvA deed al een onderzoek naar zes initiatieven in de krachtwijken van Amsterdam, gericht op vergroten van de effectiviteit van interventies. “Daarnaast wordt ook gekeken naar de projecten van gehonoreerde gemeenten. Daarbij wordt gebruik gemaakt van onder andere cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Aan het eind van het programma zullen de resultaten van de onderzoeksactiviteiten bekend worden. Naast het inhoudelijke onderzoek wordt er ook een procesbeschrijving gedaan voor de doelen van het programma. Hier ligt de focus bijvoorbeeld op waar gemeenten in bestuurlijke zin tegenaan lopen. De resultaten hiervan koppelt AMC-UvA regelmatig terug naar de gemeenten”, aldus Van Tol.



Informatie voor gemeenten

Geïnteresseerde gemeenten kunnen op de hoogte blijven van Gezonde Slagkracht via de website. Ook kunnen gemeente zich via de site inschrijven voor het informatiebulletin. Verder organiseert Gezonde Slagkracht in verschillende regio’s een spreekuur in september op een aantal donderdagen. Het doel van het spreekuur is gemeenten te ondersteunen bij (het verbeteren van) hun effectieve en integrale gezondheidsbeleid. Als laatste vinden er jaarlijks kennisateliers plaats voor gemeenten.


Bron: Philo van Lenning, Nicis Institute