|
You will be amazed
after reading War Child!
|
|
معرفی کتاب " فرقه ها در میان ما " نوشته
مارگارت تالر سینگر
قسمت اول
20.01.2008
نویسنده: مارگارت تالر سینگر
ترجمه از ابراهیم خدابنده
منبع : Mojahedin.ws
قریب یک دهه است سازمان مجاهدین خلق از سوی
اعضای جداشده خود و همچنین شماری از محققین،
آگاهان و تحلیلگران سیاسی در معرض اتهام فرقه
ای قرار گرفته است. از سوی دیگر مجاهدین کرارا
و مستمرا این اتهامات را تکذیب و آن را تلاشی
مغرضانه از سوی مخالفان خود برای مخدوش کردن
پرستیژ مجاهدین تعبیر می کنند. این کشمکش
کماکان ادامه و هر روز دامنه آن گسترده تر می
شود. اگر چه این اتهام ابتدا به ساکن از سوی
افراد آگاه به مناسبات فرقه ای مطرح شد، اما
به تدریج موضع پاره ای دولت ها نیز بر این
گرایش تاکید داشت. بارزترین موضع گیری در این
خصوص بیانیه آوریل سال 2007 وزارت امور خارجه
آمریکا بود که ضمن ابقاء نام سازمان در لیست
گروه های تروریستی اتهام فرقه - شخصیتی را نیز
ضمیمه بیانیه خود کرد. در این رابطه بیانیه
وزارت امور خارجه آمریکا تصریح می کند:
"... علاوه بر باورهای تروریستی، مجاهدین خلق
ویژگی های فرقه ای مانند را از خود بروز داده
اند. در بدو ورود به گروه، اعضای جدید تحت
القای اصول ایدئولوژی مجاهدین خلق قرار می
گیرند. آنها بایستی قسم طلاق ابدی یاد کنند و
در غسلهای ایدئولوژیکی هفته ای شرکت نمایند.
از طرفی، کودکان را در سنین پایین از والدین
جدا می کنند. رهبر مجاهدین خلق مریم رجوی، "فرقه
ای شخصیتی" را ایجاد کرده است."
صرفنظر از این ادعاها منابع درونی سازمان
مجاهدین خلق نیز صراحتا بر پذیرش و قبول این
مولفه ها و سایر مولفه های فرقه ای به عنوان
دستاودهای انقلاب ایدئولوژیک شان صحه می
گذارند. در تائید محتوای موضع گیری وزارت امور
خارجه آمریکا مهدی ابریشم چی در سخنرانی خود
با موضوع انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین
تاکید می کند:
"در پائین تر از مسئول اول و رهبری ایدئولوژیک
همه مشروط هستند و قبل از همه به مسئول بالاتر
خودشان مشروط هستند. اما مسعود در بالا به کی
مشروط است؟ فقط به انقلاب. او ایدئولوژیکمان
مسئولی جز خدا ندارد."
.jpg)
شاخص های فرقه ای تنها معطوف به مقوله رهبری و
نقش آن در مناسبات نمی شود، در این راستا
مولفه ها و فاکتورهای دیگری هم وجود دارند که
در این خصوص نقش و اهمیت مکمل دارند. تردیدی
نیست که در اثبات و نفی این اتهام کشمکش های
سیاسی نیز به نوعی نقش و دخالت دارند. در بعد
آکادمیک همه تلاش ها باید معطوف به بی طرفی و
لحاظ جنبه های علمی و انطباقی باشد. این
اشارات از این جهت است که تاکید کنیم جایگاه و
اهمیت کتاب مارگارت تالر سینگر به نام فرقه ها
در میان ما سوای هر ارزش و جایگاهی یک منبع
آکادمیک برای شناخت پدیده فرقه و مصداق های
عینی آن است. چند فاکتور فرامتنی هر گونه پیش
داوری و قضاوت جانبدارانه و منتقدانه در خصوص
کتاب را منتفی می کند.
1- مارگارت تالر سینگر نویسنده کتاب یک دهه
پیش فوت کرده است.
2- در متن کتاب هیچ اشاره ای به سازمان
مجاهدین نشده است.
3- در زمان نگارش کتاب نویسنده هیچ تعامل و
اطلاعی از موجودیت سازمان نداشته است.
4- ترجمه کتاب نیز حاصل یک اتفاق ساده بوده
است.
5- و دست آخر اینکه نویسنده کتاب یک محقق و
آکادمیسین فرقه ای است که سال ها عمر خود را
صرف مطالعه روی فرقه ها و درمان جداشدگان از
فرقه ها نموده است. در معرفی او از متن کتاب
آمده است:
"مارگارت تالر سینگر Margaret Thaler Singer
یک روانشناس کلینیکی و یک استاد ممتاز
بازنشسته در دانشکده روانشناسی دانشگاه
کالیفرنیا در برکلی Berkeley است. این زن درجه
دکترای خود را در روانشناسی کلینیکی از
دانشگاه دنور Denver اخذ کرده و به مدت نزدیک
به پنجاه سال یک روانشناس کلینیکی، یک محقق و
یک معلم بوده است. عرصه اصلی کار سینگر -
چگونه افراد بر روی یکدیگر تأثیر می گذارند -
مستقیما از کار دوران تحصیل او در دوره های
لیسانس و فوق لیسانس در مطالعه بر روی سخنرانی
و روانشناسی بیرون آمد و مطالعه در خصوص فرقه
ها عرصه خاص تحقیقاتی او بوده است. در طی
سالیان سینگر با بیش از سه هزار نفر اعضای
فعلی و سابق فرقه ها مصاحبه کرده یا به آنها
مشاوره داده است. در سال 1978 او جایزه یادبود
لئو جی رایان Leo J Ryan Memorial Award را
تصاحب نمود که به افتخار نماینده کنگره آمریکا
که در جونزتاون Jonestown در گویان Guyana
کشته شده بود نامگذاری شده است."
این نشانه ها به هر روی دلالت بر این دارد که
سوای هر نقطه نظر و موضعی درباره مجاهدین،
سینگر یک محقق و پژوهشگر در موضوع فرقه ها است.
کتاب او یک اثر تماما آکادمیک است، حتی اگر
مطالعه کتاب او ما را شگفت زده و غافلگیر کرده
باشد، هیچ ارتباطی به موضع مخالف و یا موافق
نسبت به سازمان مجاهدین ندارد. به همین دلیل
به نظر می رسد ترجمه و انعکاس کتاب برای فارسی
زبانان خارج کشور که به هر دلیل امکان استفاده
از متن انگلیسی کتاب را ندارند یک ضرورت است
که علی الاصول بیشترین اهتمام و توجه در این
مهم از سوی آقای ابراهیم خدابنده مبذول و
اعمال شده است گو اینکه بخش هایی از کتاب قبلا
توسط ایشان ترجمه و در دسترس قرار گرفته اما
به هر حال ضرورت ترجمه کامل ایشان کماکان برای
کسانی که به هر طریق تجربه عضویت و زندگی در
میان مجاهدین را یدک می کشند، احساس می شود.
به این دلیل که آقای ابراهیم خدابنده سال های
متمادی عمر خود را در مناسبات سازمان مجاهدین
طی کرده و اساسا انگیزه او برای این اقدام
شگفت زدگی حاصل از شباهت های غافلگیرکننده
میان مجاهدین خلق با محتوای کتاب سینگر است.
سنت معرفی کتاب پیرو این قاعده است که محتوای
کتاب و بعضا پاراگراف هایی از متن را برجسته
می کنند، اما تلاش در معرفی کتاب، معطوف به
تاکید این مهم است که کتاب فرقه ها در میان ما
فقط یک کوشش آکادمیک و نمونه ای درباره ساختار
و محتوای و مصادیق گروه های فرقه ای در جهان
معاصر است. این را همسو با باوراندن موضع بی
طرفی کمترین تلاش منصفانه برای معرفی کتاب
تعبیر می کنیم. مطالعه کتاب در وهله نخست برای
همه کسانی که زندگی در مناسبات فرقه ای را
تجربه کرده اند، یک کنش محققانه و جریان
شناسانه است و برای کسانی که همین تجارب را در
سازمان مجاهدین خلق پشت سر گذاشته و یا اکنون
در متن این مناسبات و یا در حاشیه آن حس
سمپاتیک به این جریان دارند یک ضرورت است.
امیدواریم این اقدام پاسخ قانع کننده ای به
کشمکش های پیرامونی درباره گروه هایی که در
معرض اتهامات فرقه ای هستند، بدهد.
|
Vlucht uit het land van de vrijheid -
Anne Meijerink
Geschreven door redactie_admin
woensdag, 05 april 2006
Vlucht uit het land van de vrijheid is
geschreven om een trauma te verwerken.
Het is het waargebeurde verhaal van de
Nederlandse Anna Meijerink, een
pseudoniem van C.M. (omdat de auteur nog
altijd wordt lastiggevallen, blijft haar
echte naam geheim). In 1984 wordt ze
door haar vader op reis gestuurd naar
een gehucht in de Amerikaanse staat
Missouri. Ze is uitgehuwelijkt aan de
zoon van Abraham Wotherspoon, geestelijk
vader van de Christian Identity
beweging. Deze vergaarbak van sekten
erkent alleen de autoriteit van God en
gelooft dat de aanhangers van deze
sekten, als rechtschapen blanke
Israëlieten, superieur zijn aan andere
rassen en joden. Ze onderhouden banden
met de Ku Klux Klan en ook Timothy
McVeigh, de man die in 1995 in Oklahoma
een overheidsgebouw opblies waarbij 168
doden vielen, komt uit deze kringen. Als
19-jarige belandt Anna bij de Church of
the promised land, de eigen sekte van
Abraham Wotherspoon. Ze wordt
daadwerkelijk verliefd op zoon Chuck
Wotherspoon en vervolgens opgenomen in
de sekte. Het paar krijgt uiteindelijk
zeven kinderen. Alles gaat goed totdat
Chuck zich ontpopt tot een psychopaat.
Hij terroriseert en misbruikt haar. Pas
als Anna erachter komt dat hij ook hun
kinderen geestelijk en lichamelijk
misbruikt, besluit ze samen met haar
kroost te ontsnappen. Dat blijkt nog een
helse taak. Anna heeft geen geld of
paspoort, en hoe moet je vluchten met
zeven kinderen als je door je
psychopathische man en de hele sekte in
de gaten wordt gehouden? In haar
memoires vertelt Meijerink van haar
vlucht naar Nederland en het juridisch
gevecht tegen de sekte. Het is diepe,
bittere ellende die ze op papier zet. Je
vraagt je af waarom ze dat destijds zelf
niet zag aankomen en alle misbruik zelfs
tot vervelens toe blijft goedpraten. Het
boek biedt geen uitleg, maar is meer een
verslag van de gebeurtenissen en haar
emoties. Meijerink schrijft niet mooi,
maar het gaat erom wát ze vertelt. Het
verhaal bevat rare onverklaarbare
elementen, zoals de engelachtige arts
die haar kind behandelt en waarvan
niemand weet wie hij is, maar de hoop op
een goede afloop maakt dat je doorleest
tot het eind.
Vlucht uit
het land van de vrijheid (384 p.)
Anne Meijerink
Sijthoff
Prijs: €
16,95
ISBN 90 245 5501 9
|
Over de geest van de wetten
|
|
|
|
Over de geest van de wetten -
Montesquieu
In zijn pamflet
An
Appeal
from the New
to the
Old
Whigs (1791) bejubelde
Edmund
Burke de Franse
philosophe
Montesquieu als ‘een
genie dat niet in elk land, noch in elk tijdperk
wordt geboren; een man door de natuur begiftigd met
een borende adelaarsblik; met een oordeelsvermogend
voortkomend uit de grootst denkbare eruditie; met
een herculische denkkracht en een zenuwgestel dat
niet door arbeid wordt gebroken; een man die twintig
jaar kon wijden aan één doel.’ Hoewel
Montesquieu, die twintig
jaar had gewerkt aan zijn magnum opus De
l’Esprit des
Lois (1748), door
sommige landgenoten werd genoemd als
‘le
premier homme du siècle’,
is deze lofprijzing door Burke
op het eerste gezicht nogal opmerkelijk.
Burke wordt immers
gezien als de aartsvader van het conservatisme, als
de man die de frontale aanval op de Verlichting
opende, terwijl Montesquieu
steevast figureert in het rijtje belangrijke
Verlichtingsdenkers.
Bij nader inzien is
Burke’s enthousiasme
niet zo verwonderlijk. Om te
beginnen wortelde hij zelf stevig in de Verlichting
en nam hij dikwijls voor zijn tijd uiterst
vooruitstrevende standpunten in. Op zijn
beurt wordt Montesquieu
meestal beschouwd als een vertegenwoordiger van de
gematigde Verlichting. Hoewel hij een belangrijke
bijdrage aan het denken over politiek heeft geleverd
en zijn grote boek uit 1748 door zowel wereldlijke
als kerkelijk autoriteiten werd beschouwd als
ondermijnend, was hij in politiek opzicht een
conservatief.
Charles-Louis de
Secondat, baron de la Brede et de
Montesquieu (1689-1755)
had veel te verliezen. Als grootgrondbezitter en
wijnbouwer, president van het Parlement van Bordeaux
en lid van de Académie Française behoorde hij tot de
elite van het Ancien Régime. Van een radicale
maatschappelijke omwenteling had hij dus niets goeds
te verwachten. Montesquieu
behoort dan ook duidelijk niet tot de helden van de
Verlichting die Jonathan Israel
in zijn Radical
Enlightenment en
Enlightenment
Contested in het
zonnetje zet. In ethisch opzicht was
Montesquieu volgens
Israel veel
relativistischer,
pessimistischer en sceptischer dan door hem
bewonderde radicale Verlichters
als Spinoza,
Bayle en
Diderot.
Montesquieu zou meer
lijken op Montaigne en
allerlei Renaissance-denkers,
en uit de pen van Israel
is dat geen compliment. In het werk van
Montesquieu wordt niet
verwezen naar een absolute standaard van
gerechtigheid en vrijheid. Hierdoor zou fundamentele
kritiek op despotisme of slavernij onmogelijk zijn
zou de ruimte voor een maatschappelijke omwenteling
ontbreken. Ook neemt Israel
hem kwalijk dat hij elke invloed van
Spinoza, die in zijn
werk niet dominant maar zeker wel aanwijsbaar is,
ontkende.
Montesquieu wordt vaak niet alleen
afgeschilderd als opportunistische conservatief,
maar ook als een dogmatische
legalist, die ervoor pleitte dat wetten naar
de letter werden uitgevoerd. Dat mag dan onjuist
zijn, zelfs wanneer
Montesquieu’s voornaamste wapenfeit – de
fameuze trias
politica – aan de orde komt, blijkt er sprake te
zijn van een misverstand. Vrijwel iedereen weet te
melden dat Montesquieu
de ‘scheiding der machten’ heeft bepleit, terwijl
hij het in De l’Esprit
des Lois heeft over
een ‘spreiding’ of ‘evenwicht’ der machten, wat
beslist niet hetzelfde is. De oorzaak van deze
misvattingen is niet gelegen in de eventuele
complexiteit of duisterheid van zijn werk, aangezien
de man buitengewoon helder schreef. Het is meer de
omvang en de op het eerste gezicht nogal rommelige
opzet van De l’Esprit
des Lois, die veel
lezers afschrikt en doet verlangen naar een handzaam
resumé.
In deze eerste integrale
Nederlandse vertaling sinds 1787 – een klus die
Jeanne
Holierhoek op
voorbeeldige wijze heeft geklaard – beslaat de tekst
855 bladzijden, onderverdeeld in 31 ‘boeken’, die
soms uit meer dan twintig hoofdstukken bestaan. Wie
de 25 bladzijden tellende inhoudsopgave leest begint
het bijna te duizelen. Ook wanneer men weet dat
sommige hoofdstukken ultra kort zijn – zoals
hoofdstuk 1 van boek VIII:
‘Het verval van een staatsvorm begint bijna altijd
met het verval van het beginsel van die staatsvorm.’
– schrikt deze omvang af,
temeer daar er weinig lezers zullen zijn die
onmiddellijk enthousiast opveren wanneer ze titels
lezen als ‘Hoe in Spanje het Romeinse recht in
onbruik raakte’ of ‘Een algemene karakterisering van
het boek van abbé
Dubos over de vestiging
van de Franse monarchie in
Gallië’.
Hoewel vooral het laatste deel
de indruk wekt van een omgevallen kaartenbak waarvan
de inhoud inderhaast is bijeengeveegd, leest het
boek bijzonder prettig en zet
Montesquieu zijn gedachtegang systematisch
uiteen. Bovendien ontvouwt
Montesquieu geen
abstracte theorie of een scherp omlijnd programma,
maar is hij een hartstochtelijke empirist, die de
door hem geleidelijk verworven inzichten onderbouwt
met talrijke voorbeelden. Hij wil de
werkelijkheid op het spoor komen en haar geen
dwingend keurslijf opleggen. Dit maakt zijn boek
buitengewoon levendig en hoewel veel van zijn kennis
inmiddels achterhaald is,
is het erg plezierig om te lezen hoe iemand zijn
immense eruditie op ogenschijnlijk moeiteloze wijze
inzet om essentiële vraagstukken te behandelen.
De
l’Esprit des Lois
mocht dan onmiddellijk een bestseller worden en
Montesquieu mocht dan
vooral uit kerkelijke hoek scherp worden aangevallen
– het boek belandde in 1751 op de Index
librorum
prohibitorum – veel
toonaangevende Verlichtingsdenkers reageerden niet
erg enthousiast. Voltaire
vond het boek onsamenhangend en leverde veel
detailkritiek en volgens
D’Alembert vormde het door
Montesquieu verzamelde
feitenmateriaal geen solide basis voor welke theorie
dan ook. Hoewel hij moest toegeven dat het boek
‘briljant, glorieus en betoverend’ was, stelde de
grote utilitarist Jeremy
Bentham dat het samen met zijn auteur binnen een
eeuw vergeten zou zijn, omdat het aantal
onjuistheden het aantal correcte beweringen
overtrof. Benthams
grootste bezwaar luidde echter: ‘Of
happiness,
he
says nothing.’
Dit sloot aan bij het
verwijt dat Montesquieu
in Verlichtingskringen vaker werd gemaakt. Zo
klaagde Helvétius erover
dat hij uitputtend beschreef hoe de werkelijkheid in
elkaar zat, maar niet hoe zij behoorde te
zijn. Als motto gaf Montesquieu
zijn boek een regel uit de Metamorfosen van
Ovidius mee: ‘…prolem
sine
matre
creatam’ – kind
zonder moeder geboren. Hij wilde de originaliteit
van zijn boek benadrukken, want hij was ervan
overtuigd dat hij een belangrijke ontdekking had
gedaan.
Eeuwenlang had de kerk geleerd
dat niet alleen de natuur door God geschapen was,
maar ook dat de maatschappelijke orde door hem was
ingesteld. Het sinds de zeventiende eeuw opgekomen
rationalisme stelde terecht dat wat er in de natuur
gebeurde niet het werk van God was, maar het
noodzakelijke gevolg van onveranderlijke
natuurwetten. Maar hoe zat het dan met het
menselijke handelen voor zover dat het dierlijke
niveau oversteeg? Voor
Descartes was de geschiedenis niet meer dan
een verzameling irrelevante roddels,
waarin geen enkele
wetmatigheid viel aan te wijzen. In de ogen van
overtuigde rationalisten en materialisten was het
menselijk bestaan het
toneel van blind toeval, irrationele aandriften,
geluk en pech, de nukken van tirannieke heersers,
avonturiers, charlatans en brutale
hufters die macht en
bezit naar zich toetrokken. Je kon hier een mooi
metafysisch of theologisch verhaal van maken, maar
enig bewijs voor de juistheid hiervan kon onmogelijk
geleverd worden.
Montesquieu gelooft niet dat ‘al wat wij op
de wereld zien, het werk is van een blind lot.’ Hoe
zouden intelligente wezens kunnen voortkomen uit een
blind lot? God heeft de wereld geschapen en houdt
deze in stand door middel van door hem geformuleerde
wetten. Als fysiek wezen gehoorzaamt de mens aan de
natuurwetten, maar als intelligent wezen is hij in
staat de morele wetten van God én de door hem zelf
opgestelde wetten te overtreden. Door deze vrijheid
van de wil is de mensheid geen uniform geheel. Maar
zijn dan alle daden van de mens, alle vormen van
beschaving, de complete menselijke geschiedenis, het
product van louter toeval of willekeur?
Volgens
Montesquieu niet: ‘De mens ondergaat de
invloed van allerlei factoren: het klimaat, de
godsdienst, de door het bestuur gehanteerde
stelregels, de voorbeelden uit het verleden, de
zeden, de gewoonten; dit alles mondt uit in een
algemene geest.’ Een samenleving is dus geen
willekeurige verzameling van heterogene elementen of
een kunstmatige constructie, maar het product van
een min of meer natuurlijke ontwikkeling. De wetten
die er gelden moeten in overeenstemming zijn met het
karakter of esprit général
van zo’n samenleving.
Hoe deze wetten tot stand zijn
gekomen, hoe ze zich onderling verhouden en wat er
gebeurt wanneer ze worden overtreden, dat is wat
Montesquieu wil
onderzoeken en daarvoor
verzamelt hij zoveel mogelijk empirisch
materiaal. Het originele van De
l’Esprit des
Lois is dat het boek
de collectieve logica van samenlevingen en
instituties ziet in samenhang met de uiteenlopende
varianten die zich in verschillende omstandigheden
ontwikkelen. In navolging van
Aristoteles onderscheidde
Montesquieu drie
voorkomende staatsvormen: de
despotie, de monarchie en de republiek. Van
de laatste waren er twee varianten mogelijk: een
aristocratie of een democratie. Welke staatsvorm een
land had was het gevolg van bovengenoemde factoren.
Omdat deze oorzaken verschilden, verschilden ook de
beginselen en de doeleinden van een staat, wat ook
gold voor de politieke deugden.
Hoewel
Montesquieu duidelijk laat merken dat een
despotisch regime niet deugt, gaat het hem niet in
de eerste plaats om een veroordeling van een
bepaalde staatsvorm, maar om een verklaring voor het
feit waarom de ene samenleving succesvoller is dan
de andere, of waarom op zeker moment het verval
intreedt. In een republiek staat de politieke deugd
van de vaderlandsliefde centraal. Niet het individu
is de maat aller dingen, maar de samenleving als
geheel. Wanneer het een democratische republiek
betreft betekent dit dat liefde voor de democratie
het belangrijkste is, en dat impliceert dat liefde
voor gelijkheid de deugd is waar het om draait.
‘Omdat in een democratie iedereen aanspraak mag
maken op hetzelfde geluk en dezelfde voordelen, mag
iedereen er dezelfde genoegens smaken en dezelfde
verwachtingen koesteren, en zoiets kan alleen in een
situatie van algehele
soberheid.’ Wanneer een democratie te welvarend
wordt gaan de mensen teveel hun eigenbelang najagen,
waardoor de fundamenten van de republiek worden
ondermijnd. Daarom is het vaak nodig om
‘weeldewetten’ uit te vaardigen, die bepaalde
uitingen van rijkdom belasten of zelfs verbieden.
Omdat in een monarchie ‘eer’
de belangrijkste drijfveer vormt, zijn er heel
andere maatschappelijke verhoudingen en gelden er
andere wetten. Omdat de welvaart daar zeer ongelijk
is verdeeld, is het juist slecht wanneer de rijken
zich onthouden van weelde. ‘Als de rijken er zuinig
zijn, wacht de armen de hongerdood,’ aldus
Montesquieu.
Belangrijker dan de vorm van een staat, is volgens
Montesquieu de aard van
de samenleving. In alle opzichten dient gematigdheid
de leidraad te zijn. Of een land nu
bestierd wordt door een
koning of dat het een democratie is, wanneer de
wetten niet gericht zijn op het matigen van de
menselijke aandriften of wanneer de goede wetten
stelselmatig worden overtreden, gaat het mis. De
ondergang van het Romeinse rijk was volgens
Montesquieu het gevolg
van excessieve weelde van de elite en wat we
tegenwoordig imperial
overstretch noemen.
Wanneer
Montesquieu zo de nadruk legt op de vele
factoren die van invloed zijn op een politiek
bestel, waarbij zaken als het klimaat en de
geografische ligging onveranderlijk zijn, is het
begrijpelijk dat hij geen voorstander is van
radicale omwentelingen en het toepassen van
abstracte theorieën. Dit verklaart zijn
conservatieve imago. Toch moet dit ook niet worden
overdreven. Jonathan Israel
wijst uiteraard op het feit dat
Montesquieu in zijn boek duidelijk te kennen
geeft van een democratie niet veel te verwachten en
dat hij een monarchie in sommige opzichten beter
vindt dan een republiek. Maar dat wil nog niet
zeggen dat hij niets voelde voor een aristocratische
republiek. In zijn boek is er
één lichtend voorbeeld, waaraan hij ook het idee van
de trias
politica heeft ontleend, en dat is Engeland.
Nu was dat officieel wel een monarchie, maar
sinds de Glorious
Revolution van 1688
was het de facto een
republiek, waarin de macht vrijwel volledig in
handen was van de maatschappelijke elite.
Uit alles wordt duidelijk dat
Montesquieu de monarchie van zijn vaderland
despotische trekjes toedichtte. Doordat het
katholicisme in zijn boek wordt beschreven als een
sociaal verschijnsel, en niet als een door God
geopenbaarde waarheid, stak
Montesquieu zijn nek toch al een heel stuk
uit. Wanneer hij dan ook nog eens tegen de monarchie
zou hebben gefulmineerd, was de kans groot geweest
dat hem dit de kop had gekost. Bovendien geloofde
hij in een gematigde politiek, in geleidelijke
ontwikkelingen die uiteindelijk de werkelijkheid
meer in overeenstemming met de rede zouden brengen.
Montesquieu, Over de geest van de
wetten, Vertaling en nawoord
Jeanne Holierhoek,
Boom, 888 blz., € 59,50 (na 27 februari 2007 €
64,50)
Recensie door Rob
Hartmans
Deze
tekst verscheen in De Groene Amsterdammer van 30
november 2006
|
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
|
|
De vele gezichten van
huiselijk geweld
Aard, omvang en
achtergronden
B.W.M.A. Beke & M.
Bottenberg
ISBN: 9066655402
80
pagina's
1e druk 2003
|
|
.jpg)
