Lezing massoud Djabani in international
Federation of Medical Students “IFMSA” Rotterdam

Trauma en traumaverwerking vluchtelingen/
oorlogtrauma,seketetrauma en asieltrauma
In het begin van deze lezing wil ik u over mijn
eigen ervaringen met de psychische processen van
geweld en terreur vertellen en de traumatische
gevolgen daarvan. Het vluchtelingentrauma is meer
algemeen bekend, daar kom ik straks op terug. Minder
bekend is het sektetrauma, waaraan ook een groep
vluchtelingen lijdt.
Onder dictatoriale regimes bloeien verzetsbewegingen
op die vaak steeds gewelddadiger vormen aannemen en
uiteindelijk overgaan in een gewelddadige sekte
onder invloed van 1 leider.
Binnen een dergelijke groep vinden processen van
hersenspoeling en identiteitsverbreking plaats, die
het mogelijk maken dat een ‘normaal’ persoon
verandert in een gewelddadige willoze robot, die
zonder nadenken de bevelen van de leider uitvoert.
Over mijn ervaringen hiermee en de gevolgen
daarvan heb ik twee boeken geschreven. U kunt ze op
het tafeltje… vinden.

Het proces binnen een gewelddadige sekte verloopt in
het kort als volgt:
- Rekrutering door in te spelen op emoties / in
combinatie met voorspiegelen van ideaalbeelden
- In afzondering brengen / isoleren van de rest van
de maatschappij.
- Proces van identiteitsverbreking door uitputting,
verzwakking en voortdurende inspreking.
- Gedachtecontrole-technieken: alleen gedachte aan
grote doel mag bestaan / geest injecteren.
- Eigen identiteit verdwijnt. Eigen wil verdwijnt.
Nieuwe gewelddadige identiteit ingeetst.
“Nu hoor je alleen nog de stem van de leider in je
hoofd, je eigen gedachten bestaan niet meer. Je
durft niets anders te denken dan wat de leider wil.
Geen controle nodig, want je gaat jezelf
controleren.”

Invloed van hersenspoeling op de menselijke geest
Om de invloed van hersenspoeling op de menselijke
geest duidelijk te maken haal ik paar voorbeelden
aan van een onderzoek dat met dieren is gehouden in
verband met gedwongen beperkingen:
Test vlooien.
Eerst vlo vrij springen in pan
à
springt eruità
deksel op panà
springt steeds met tikjes tegen de deksel aan
à
na lange tijd deksel, gaat zich aanpassen aan
springhoogte.
Dan deksel eraf, springt niet meer uit de pan, maar
precies tot de rand. Terwijl zij zichzelf
kunnen bevrijden, bleven zij zichzelf gevangen
houden binnen de denkbeeldige grens
Test olifanten
Jonge olifanten touw om poot
à
kunnen alleen beperkte afstand lopen
à
eerst verzet
à
dan acceptatieà
gaan precies het aantal stappen lopen tot touw
gespannen staat
à
kunnen later touw breken maar doen dat niet.
Na bevrijding van touw blijven ze precies aantal
stappen lopen tot hoever touw ging. Ze bleven
achter de denkbeeldige grens halt houden.
Test dolfijnen
Dolfijnen zwemmen in bassin en worden gevoerd met
levende visjes
à
zwemmen direct naar toe en eten ze. Visjes worden in
glazen omhulsel gedaanà
Proberen te eten, lukt niet
à
na eindeloze herhaling
à
negeren visjes, geen poging meer te eten.
Vervolgens visjes weer zonder glas: dolfijnen
blijven ze negeren, doen geen poging tot eten.
Ze accepteerden de situatie afgesneden te zijn
van hun voedingsbron.
VOORBEELDEN EIGEN ERVARINGEN bij Mujahedin
-
…………………………………………………………..
-
……………………………………………………………
Na jarenlang in een dergelijke sekte te hebben
doorgebracht, weet je niet meer wie jezelf ooit was.
Je hebt je afgescheiden van al je vrienden en
familie en kent maar 1 gedachte, de gedachte van de
hele groep aan het ene grote doel.
Loskomen van de sekte
Het is ontzettend moeilijk na jarenlang verblijf in
een dergelijke groep hier weer van los te komen. Als
je jezelf eindelijk na enorme strijd hebt los kunnen
maken van de groep voelt het:
“Alsof je een vogel bent die jarenlang in een te
kleine kooi opgesloten heeft gezeten. Als de kooi
opeens opengaat, weet je niet meer hoe je moet
vliegen. Je voelt je ontzettend bang voor de grote
ruimte. Je durft alleen een klein stapje te doen. Je
weet zelfs niet meer dat je een vogel bent. Je kunt
je vleugels niet meer gebruiken”
Het ergste is voor mensen die vanaf jonge leeftijd
(15, 16 jaar) lid zijn geworden. Zij hebben in de
periode voor hun intrede nog geen persoonlijkheid
kunnen ontwikkelen. Hun karakter is helemaal gevormd
door de organisatie. Zij hebben dus geen eigen
karakter om naar terug te keren. Deze mensen hebben
enorme problemen. Sommigen plegen zelfmoord, anderen
houden levenslange problemen en kunnen nooit meer
sociale contacten opbouwen.
Verschijnselen sektetrauma:
Na het verlaten van de sekte lijdt het ex-lid aan de
volgende verschijnselen:
-
Slapeloosheid
-
Geheugenverlies
-
Waanvoorstellingen
-
Emotionele uitbarstingen
-
Verschillende bewustzijnstoestanden
-
Schuldgevoel
-
Hallucinaties
-
Verwarring
-
Desoriëntatie
-
Angst voor de sektegroep
-
Zelfmoordneigingen
Begeleiding van ex-leden kan het best gebeuren door
ervaringsdeskundigen die zelf de processen ondergaan
hebben. Deze kunnen als enigen hun angst en
wantrouwen doorbreken.Ook familie moet begeleid
worden.
Om deze trauma’s te genezen is nodig:
-
Zich begrepen te voelen
-
Luisterend oor
-
Vragen te kunnen stellen en antwoord krijgen
-
Zich de moeite waard voelen
-
Veilige plaats om te verblijven
-
Eigen tempo bepalen
-
Zich vrij te voelen over alles te praten
-
Mogelijkheid werkte doen dat de geest rust geeft
-
Gerespecteerd te worden
-
Bemoedigd te worden dat er iets positiefs uit de
negatieve ervaring kan worden geleerd
Vluchtelingentrauma’s
Vluchtelingen lijden na aankomst in Nederland nog
steeds onder de gevolgen van marteling, detentie en
onderdrukking. Zij lijden ook onder het gedwongen
afscheid, schuldgevoelens ten aanzien van
achterblijvers en inpassingproblemen in een nieuwe
cultuur, die vaak vijandig of restrictief reageert
op nieuwkomers. Onderzoek heeft uitgewezen dat
35-40% van de vluchtelingen lijdt onder een complex
multiple trauma. Dit betekent dat momenteel
tussen de 20- en 25.000 erkende vluchtelingen een
complexe post traumatische stress stoornis (PTSS)
hebben ontwikkeld en dat het in feite gaat om een
volksgezondheidsprobleem
Verschijnselen van trauma van vluchtelingen zijn:
-
Wantrouwen/Angst
-
Diverse onverklaarbare pijn klachten (psychosomatischeklachten)
-
Slapeloosheid
-
Nachtmerries
-
Nervositeit
-
…………..
-
………….
Onder de vluchtelingen bevinden zich mensen die
gemarteld zijn.
Na martelingen ontstaan de volgende symptomen en
trauma’s:
-
Geheugenverlies 45%
-
Neurose 40%
-
Slaapproblemen 37%
-
Hoofdpijnen 36%
-
Irritaties, agressie 34%
-
Angsten 25%
-
Gewrichtspijnen 24%
-
Loopmoeilijkheden 17%
-
Depressies 15%
-
Gehoorstoornissen 15%
-
Gezichtstoornissen 14%
-
Contactstoornissen 13%
-
Alcoholproblemen 11%
-
Duizelingen 10%
-
Fobieën 5%
De meeste slachtoffers lijden aan meer dan twee van
genoemde symptomen.
(uit Deens onderzoek door Arnnesty International
onder 200 slachtoffers)
Traumaverwerking
Om de trauma’s te kunnen verwerken is nodig:
-
Zich begrepen te voelen
-
Zich de moeite waard voelen
-
Veilige plaats om te verblijven
-
Veilig gevoel om te durven praten
-
Gerespecteerd te worden
-
Bemoedigd te worden dat er iets positiefs uit de
negatieve ervaring kan worden geleerd
-
Bewustwording van eigen mogelijkheden, draagkracht
en daadkracht.
-
Slot van de lezing
RAHIA
Door mijn eigen ervaringen en alles wat ik gedurende
mijn werk voor vluchtelingen heb gezien werd ik
gestimuleerd een manier te zoeken om mensen op dit
gebied te kunnen helpen. Ik heb een organisatie
opgericht die voorlichting geeft over de
psychologische processen van geweld en terreur en
vluchtelingen en ex-sekteleden met traumaverwerking
begeleidt.
Ook heeft stichting RAHAI een nieuw project
ontwikkeld waarin activiteiten voor ouderen
uitgevoerd worden door vrijwilligers uit diverse
culturen ter bevordering van integratie,
interculturele communicatie en intensivering
ouderenzorg.
Men kan via de website, via ons mailadres of
telefoonnummer 06-24236194 een lezing, workshop of
activiteit aanvragen.
Mijn boeken
U kunt op de tafel mijn boeken vinden, waarin ik
mijn ervaringen met de processen van geweld en
terreur en het sektetrauma beschreven.
‘Psychologie ven geweld en terreur’ is in het
Farsi uitgegeven.
‘Sekte’ is in het Nederlands geschreven.
Mocht u belangstelling hebben voor mijn boeken, dan
is het mogelijk na de pauze de boeken bij mij te
kopen. De prijs van mijn Nederlandstalige boek is 10
euro.
Workshops /Lezingen
Als u een workshop of lezing aan wilt vragen kunt u
dit via mail of telefonisch doen, maar ook kunt u na
de workshop uw naam op de lijst invullen en een
activiteit aankruisen. Wij nemen dan zo spoedig
mogelijk contact met u op.